TARİHTE BUGÜN:

 

Hans Florine ve Yuji Hirayama, 2 Temmuz 2008'de El-Capitan, The Nose rotasında rekora koştular. Hans Florine tirmanis.org'u kırmayarak sorularımızı yanıtladı.

Hans Florine ve Yuji Hirayama Yosemite Vadiisi’nin efsanevi yekpare graniti El Capitan üzerindeki en meşhur rota olan The Nose’da geçtiğimiz Temmuz ayında yepyeni bir sürat rekoruna imza attılar: 2 saat, 43 dakika, 33 saniye! 870 metrelik duvarın bundan evvelki sürat rekoru Alman tırmanıcı kardeşler Alexander ve Thomas Huber tarafından 2007 senesinde kırılmıştı.

Hans Florine, yoğun temposu arasında tirmanis.org’un sorularını yanıtladı. Kendisine sitemiz adına tekrar teşekkür eder, beğeniyle okumanızı dilerim.

Burak Özdoğan, 14/08/2008 - P

Konfüçyüs’ün güzel bir aforizması var: “Durmadığın sürece ne kadar yavaş gittiğin mühim değildir,” diyor ünlü filozof. Gelgelelim kimi tırmanıcılar için kuru bir laftan ibaret Çinli düşünürün bu sözü. Yavaş gitmek mi? 
E! Kaka! 
Adını bile anma!

Bu satırları yazdığım vakitlerde Çin Halk Cumhuriyeti’nde yirmi dokuzuncu Olimpiyat oyunları devam ediyor. 11,028 atlet, 302 karşılaşma, 28 spor dalı! Yarışmacılar daha güçlü, daha kesin, daha çevik, daha hızlı, daha daha daha… olmak için varlarını yoklarını ortaya koyuyorlar! Olimpiyatların tabiatı böyle: Yeni rekorlar kırılıyor. Eski rekorlar tarihe gömülüyor. Aynı iki yüz metreyi daha hızlı yüzüyorlar, aynı yüz metreyi daha hızlı koşuyorlar… Çıta bir kez daha yükseliyor: Bilmem kaç dakika, bilmem kaç saniye, bilmem kaç salise! 

Dijital teknolojinin eseri dürüst kronometreler kimilerinin yüzünü güldürüyor kimilerini de acımasızca kürsüden indiriyor.

Bu kusursuz kronometrelere artık dağlarda da, uzun kaya duvarlarında da rastlamak alışageldik bir durum. Kimi tırmanıcılar için tırmanmanın nedeni “Çünkü o orada!” gibi derin bir yanıtta gizli değil belki de; onlar zirveye ulaşıp ulaşamamakla ilgilenmiyorlar, onlar zirveye her zamankinden daha hızlı tırmanmayı becerebilmek için tırmanıyorlar. Onların bu performanslarının doğal bir sonucu olarak bazı zirveler, bazı rotalar tıpkı bir tartan koşu pistiymişçesine gündeme geliyor. Bunlara en güzel örneklerden biri de şüphesiz “The Nose” rotası. ABD, Yosemite Vadisi’ndeki yekpare granit bloğu El Capitan (Kaptan, Şef) üzerindeki rota, kaya tırmanışı tarihi açısından ne kadar önemliyse sürat tırmanışı kulvarında da çarpıcı bir paydaya sahip. The Nose, 910 metre yüksekliğindeki El Capitan üzerinde tırmanılan ilk rota olma özelliğine sahip.

Neredeyse 50 yıl önce, Warren Harding, Wayne Mary, ve George Whitmore üçlüsü 12 Kasım 1958’de El Capitan’ın zirvesine ulaştıklarında The Nose’un ilk çıkışını yapmış oldular. Bu çıkış onlara 18 aya yayılı 45 günlük bir çabaya mal olmuştu. Farklı zamanlarda rotaya gelip, kaldıkları yerden tırmanışa devam ederek bir tür fetih yaklaşımını benimsemişlerdi. Rotanın ikinci çıkışı ancak iki sene sonra, 1960’ta yapılabildi. Joe Fitchsen, Tom Frost, Chuck Pratt ve Royal Robbins rotayı 6 gece 7 gün gibi çok daha kısa(!) bir sürede tırmandılar. 1974 senesine gelindiğinde rotadaki en hızlı tırmanış 1,5 günde yapılabilmişti. Nihayet, ilk çıkıştan on yedi sene sonra, 1975 yılında Jim Bridwell, John Long ve Billy Westbay, The Nose’u bir gün içinde tırmanmayı başardılar. 1989 senesinde Steve Schneider, Nose’u solo olarak bir gün içinde tırmandı. 1993 senesiyse Lynn Hill’in unutulmaz çıkışına sahne oldu: Lynn Hill, The Nose rotasını tamamen serbest tırmandı; hiçbir yapay tırmanış tekniği uygulamadı! Bu kaya tanrıçası bir yıl sonra geri dönerek aynı çıkışı yirmi dört saat içerisinde yapmayı başardı.

1992 yılında The Nose, 4 saat 22 dakikalık bir çıkışa şahit oldu : Peter Croft ve Hans Florine tarafından kırılan bu rekor takip eden dokuz sene boyunca kırılamadı.

2001 senesi The Nose için enteresan bir yıl oldu. Timmy Oneil ve Dean Potter ikilisiyle Hans Florine ve Jim Herson ikilisi arasında karşılıklı olarak rekorlar kırıldı. 03:59:35 ile önce T.Oneil ve D.Potter yeni rekoru kırdılar. H. Florine ve J. Herson buna 03:57:27 ile yanıt verdiler. Timmy ve Dean bunun altında kalmadılar, rekoru yenilediler: 03:24:20!

2002’de Hans Florine bu sefer Yuji Hirayama ile The Nose’a geri döndü. 02:48:50 ile rekoru üç saatin altına çektiler! 

2007 senesinde sahnede Huber kardeşler boy gösterdi. Önce 02:48:35 ve ardından 02:45:45. Alexander Huber ve Thomas Huber kardeşlerin bu çıkışları Am Limit ismiyle bir video film olarak piyasaya sürüldü.

Ve 2008. Geçtiğimiz Temmuz ayının 2. Günü, Hans Florine ve Yuji Hirayama The Nose üzerinde bugüne kadar yapılan en süratli çıkışa imza attılar: 02:43:33!

Bu rekorun kırılmasında, sizi daha önceki ekiplerden ve denemelerinizden daha hızlı kılan özel bir neden var mı?

Biz SADECE sürat çıkışına odaklandık ve bu yönde antrenman yaptık. Yuji’nin ziyareti öncesinde ve sırasındaki tamı tamına on günlük süreç içinde gerçekleştirdiğimiz bütün koşularımızda SADECE sürat için çalıştık.

Yuji kırdığınız rekordan sonra bir gazetedeki demecinde “Evet, daha da hızlı tırmanabilirdim, kesinlikle!” diyor ve ekliyor: “Bu geçici bir rekor.” Sence, The Nose rotasında gerçekleştirilebilecek en süratli çıkış süresi ne kadar olabilir?

2 saat 20 dakika.

Sence kullanılan teknik malzemelerdeki teknolojik gelişmeler sürat çıkışlarındaki rekorlara kayda değer ölçüde etki ediyor mu?

Teknolojik gelişmelerin bir etkisi var, evet. Fakat asıl olan geçmişteki tırmanıcıların zihinsel alanda kat ettikleri mesafe ve gelişme. Bu, günümüzün sürat rekorlarının bu noktaya ulaşmasındaki en büyük etken.

Bildiğim kadarıyla sürat tırmanışları genellikle daha önceden tırmandığınız, tecrübe kazandığınız duvarlar üzerinde deneniyor. Tırmanış literatüründe neden “en hızlı onsight tırmanış” kavramı henüz popüler değil? Örneğin, The Nose rotasının en hızlı onsight çıkışını kimin yaptığını biliyor muyuz?

Hayır, bilmiyorum. Fakat belki en hızlı onsight çıkış Grant Horner ve partneri tarafından 1996 yapılmış olabilir(?). 14 saatte. Daha fazla bilgi için şuraya bakabilirsin: http://speedclimb.com/yosemite/thenose.htm#98

Kimilerine göre sürat güvenlik demek, belki de gerçekten öyle. Sana göre, bir sürat tırmanışı ne zaman daha güvenli olmaya başlar ve hangi aşamadan sonra tehlikeli bir hal alır? Genellemek mümkün mü?

Bu konuda sadece şunu söyleyebilirim: Farklı bir perspektiften bakıldığında sürat stratejisi belki de güvensizdir; fakat bir tırmanışın “gerçekten” güvensiz olup olmadığını sadece o ekipteki üyeler bilebilir, bunu sezinleyebilirler.

Sana göre uzun duvar tırmanıcılarını yavaşlatan ortak nedenler neler?

(İp boyları sonunda) Hızlı değişim yapamıyorlar. Aider’larda tutuk kalıyorlar ve 5.8 lik yerlerde bile sıçramıyorlar (dinamik tırmanmıyorlar). Tembeller; istasyonda partnerleriyle oturuyorlar ve malzeme değiş tokuşunu şaşkınlık içinde, ivedilik sezgisinden yoksun olarak yapıyorlar.

Hans, günün birinde yavaşlamaya niyetin var mı?

Yok.

Yararlanılan Kaynaklar:

http://www.planetmountain.com/english/News/shownews.lasso?l=2&keyid=36210

http://www.speedclimb.com/

http://speedclimb.com/yosemite/thenose.htm#98

http://en.wikipedia.org

http://speedclimb.com/yosemite/thenose.htm

Dipnotlar:

[1] Fotoğraflar Hans Florine'in tavsiyesi üzerine www.speedclimb.com adresinden alınmıştır.