tırmanış.org

tırmanıcıdan tırmanıcıya...

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Harmankayada Tırmanış ve Yeni Rota

e-Posta Yazdır PDF

Aykut Türem ve Sefa Börtücen' in geçtiğimiz Ekim ayında Harmankaya bölgesinde tırmandıkları yeni rotanın detaylarını Sefa Börtücen' in kaleminden beğeninize sunuyoruz. Tırmanışın yanında bölge ve bölgedeki çok ip boylu rotalar hakkında bilgi içeren yazının bölgeye tırmanışa gideceklere yardımcı olacağını düşünüyoruz.

alp harmankaya_23Foto: Aykut Türem


İstanbul' un dağcılıkla ilgili en büyük problemi uzaklık. İstanbul' un Aladağlar, Dedegöl, Sivridağ gibi büyük ve yüksek dağ gruplarına olan uzaklığı, çok ip boylu kaya tırmanışlarına, hafta sonlarına sığdırılabilecek alpin maceralara sekte vuruyor. Görece daha ulaşılabilir spor tırmanış bahçeleri çoğalmaya ve gelişmeye devam ederken, çok ip boylu rotalar İstanbul'un zayıf karnı olmaya devam ediyor. İşte bu noktada bir istisna olarak Harmankaya keşfedilmeyi ve daha çok tırmanılmayı bekliyor. Yüksek, yaklaşımı kolay, İstanbul'a yakın hem de tırmanış çeşitliliği sunuyor.

Thumbnail

Harmankaya ve Sivrikaya
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Sivrikaya ve Hasankaya
(Foto:Sefa Börtücen arşivi)

Bölgede çok fazla çok ip boylu tırmanış gerçekleştirilmemesi nedeniyle şu an rota sayısı yok denecek kadar az. Fakat Harmankaya bütün potansiyeliyle karşımızda duruyor. Tırmanmak ve daha çok tırmanmak için sizi motive edebilecek hatlar, el değmemiş tutamaklar, başınızı döndürebilecek kadar kaya, doğa... her şey burada. Gelecek yıllarda şüphesiz ki Harmankaya İstanbul başta olmak üzere Batı Anadolu dağcılığına yeni bir soluk olacak. İstanbul' un yanı sıra Bilecik, Eskişehir, Bursa ve Ankara' ya da makul ulaşım mesafelerinde. Harmankaya eksikliğini hissettiğimiz bir bölge. Bizim ona ne kadar ihtiyacımız varsa onun da bize ihtiyacı var. Çünkü Türk dağcılığından daha hızlı ilerleyen taş ocakları bizden çok daha önce bölgeyi keşfedip işgal etmiş durumda.

Thumbnail

Harmankaya sırt hattı
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Harmankaya
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Harmankaya aslında bir kanyon. Kanyonun Harmanköy tarafında üç ana kaya kütlesi yükseliyor. Sol ve sağ bloklar ve ortalarında yükselen bir kule. Sol Blok ismini köyden almış, Harmankaya. Sağdaki blok Hasankaya olarak anılırken ortadaki kulenin ismi Sivrikaya. Harmankaya ve Hasankaya ortalama 600 metre yüksekliğinde iken Sivrikaya yaklaşık 500 metre yüksekliğinde. Ama ne yazık ki bu kütlelerin tamamını tırmanış için kullanmak mümkün değil. Neredeyse tüm bölgeyi işgal etmiş taş ocaklarından biri sol bloğun üzerinde bulunuyor. Bu taş ocağı sebebiyle vadiye doğru taş yuvarlandığı ise delilleriyle birlikte açıkça ortada. Malesef Harmankayanın azımsanmayacak bir bölümünde tırmanmak tehlikeli. Fakat vadi içerisine yakın bölümlerinde tırmanış yapmak mümkün. Bölge bu haliyle bile sınırsız tırmanış macerası potansiyeli içeriyor. Özellikle dik yükselen pürüzsüz yapısı ve yüksekliği burayı diğer bölgelerden ayırıyor. Geleneksel ve alpin spor rota alternatiflerini saymak imkansız.

Üç kütle için de farklı tırmanış yaklaşımları gerekiyor. Eğer sağ blokta yada orta kulede tırmanılacaksa köyün yakınındaki Baban olarak anılan kamp alanında kalmak en uygunu. Burada açık bir su deposunun yanında uygun bir kamp yeri var. Kamp yerine arabayla gelebiliyorsunuz. Su ve zemin açısından bütün ihtiyaçlarınızı karşılıyor. Buradan Sivrikaya ve Hasankaya' nın altına yaklaşık 45-60 dakikalık bir yürüyüşle ulaşabilirsiniz. Harmankayada tırmanış yapılacaksa arabayla köyün diğer tarafından vadi tabanına inip kamp atmak daha doğru olacaktır. Vadi tabanından 30-45 dakikalık yürüyüşle Harmankayanın altına ulaşılabilir. Üçgen bir burnu andıran Harmankaya' nın Sivrikaya' ya bakan yüzeyine ulaşım ise daha zorlu. Çünkü vadi içerisinde ilerledikçe kanyon daralıyor ve dikleşiyor. Kanyonun dar ve dik olması yoğun su akışıyla beraber kanyonun iç kısımlarında ilerlemeyi problemli kılıyor. Bu yüzey yaklaşımının zor olmasının yanı sıra yüzlerce metre yüksekliğindeki negatif duvarıyla adeta insanı büyülüyor. Harmankaya' nın Harmanköy' e bakan yüzeyi nispeten daha pozitif eğimli.

Thumbnail

Sivrikaya
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Sivrikaya üzerinde tırmanılan yeni rota
(Düzenleme: Aykut Türem)

Bloklardan inişler ise farklı tarzlarda gerçekleştiriliyor. Sivrikaya' dan bizim yaptığımız gibi ip inişiyle yada arka taraftaki Çaldoron platosuna oradan da kamp alanına uzun bir yürüyüşle inmek mümkün. Hasankaya' dan inişte sırt hattından yürüyerek inmek en doğru tercih olacaktır. Harmankaya için ise size yardım edecek bir ekip varsa işiniz çok kolay. Rotayı bitirdikten sonra sizi arabayla almaya gelen arkadaşlarınızın yanına yarım saatlik bir yürüyüşle ulaşabilirsiniz. Bu iniş için taş ocaklarına giden araba yolu kullanılıyor. Eğer arabayla sizi alacak birileri yoksa en doğrusu İtalyan yaklaşımı* olacaktır. Eğer bu iniş tarzı da mümkün değilse sırt hattı üzerinden ağaçların ve dikenli çalıların arasından oldukça uzun bir yürüyüş gerçekleştirmeniz gerekecektir.

Bölgede tamamlanmış çok ip boylu rota sayısı oldukça az. Bunların yanında proje aşamasında bulunan bir çok rota bulunuyor. Tespit edebildiğimiz kadarıyla bölgede iki adet tamamlanmış rota bulunuyor. Fakat öğrendiğimiz kadarıyla bölgeye tırmanışa gelen yabancı tırmanış kafileleri olmuş. Yabancı ekipler tarafından açılıp bilgisine ulaşamadığımız rotalar olabilir. Çek Cumhuriyetinden gelen bir ekibin yaptığı boltlama ise tatsız bir olaya neden olmuş. Daha önceden geleneksel olarak İsmail Satılmış ve Şevki Kandır tarafından tırmanılan ve Dpüdak adı verilen Harmankaya' nı sırt hattı, Çek tırmanıcılar tarafından boltlanmış. Rota şu an boltlu olarak durmaktadır. VII+ zorluğunda iki ip boyu bulunan rota, toplam 15 ip boyu ve 500 metre yüksekliğinde. Diğer rota ise İsmail Satılmış, Şevki Kandır ve Mehmet Aksoy tarafından tırmanılan yine Harmankaya üzerinde bulunan 'Yılanlarla Dans' rotası. Giriş ve son ip boyları görece kolay olan rota toplam 11 ip boyu uzunluğunda. Genel zorluğu IV+ olan rotanın kilit ip boyları ise V derece.

Bölge yüksek kaya bantlarının yanında alçak kaya bantları da barındırıyor. Yüksek kaya bantlarında çok fazla çok ip boylu rota tırmanılmamasına karşın, vadinin çevresinde alçak kaya bantlarında açılan spor tırmanış rotalarının sayısı görece daha fazla.

Thumbnail

Harmankaya sırt hattı - DPÜDAK rotasının bir bölümü
(Foto: İsmail Satılmış arşivi)

Thumbnail

Harmankaya üzerinden kanyonun yukarıdan görünüşü
(Foto: İsmail Satılmış arşivi)

Thumbnail

Harmankaya üzerinden Sivrikaya' nın görünüşü
(Foto: İsmail Satılmış arşivi)

Bizim tırmanış hikayemiz ise Aykut' un teklifiyle başladı. Yağışsız bir hafta sonunu değerlendirmek için harika bir fırsattı. Tırmanılacak yerler listemde üst sıralarda yer alan Harmankaya' yı görme fırsatı elde etmiştim. 17 Ekim Cumartesi sabahında yola çıkarak başladık. Ulaşımdan bahsetmek gerekirse iki farklı alternatif söz konusu. Biri Söğüt üzerinden diğeri Gölpazarı üzerinden gelen iki farklı yol bulunmaktadır. Gölpazarı üzerinden gelen yol 45 km daha kısa olmasına rağmen stabilize bir yol. Söğüt üzerinden gelirken köyleri takip ederek asfalt yoldan gelmeniz mümkün. Biz Söğüt üzerinden geldik ama Gölpazarı üzerinden döndük. Dönüş yolunda yolculuğu algılayamayacak kadar yorgun olmam sebebiyle şu an bir kıyaslama yapamıyorum.

Vadiyi gördüğümde ilk aklıma gelen bir daha buraya ne zaman tırmanışa gelebileceğimdi. Manzara öylesine iştahlandırmıştı ki daha tırmanışa başlamadan sonraki tırmanışın planları kafamda dolanmaya başlamıştı. Artık çalışıyordum ve uzun tırmanış kaçamakları yapma şansım pek yoktu. Hafta sonuna sığdırabileceğim uzun rotalar çıkma fikri bölgeyi ilk görüşten itibaren heyecanlandırmıştı. Yüzeyler ve muhtemel rotalar adeta bütün vücudunuzu tırmanmak için motive ediyor.

Tam öğlen vakti köye varmıştık. Bugünün planı keşif yapmak ve Aykut'un şehirde belirlediği kişilerle kontak kurmaktı. Öncelikli kamp yerini aramaya başladık ama bir anda kamp yerini daha bulamadan vadi içerisine doğru yürürken bulduk kendimizi. Kesinlikle beklentilerimizin çok üzerinde bir bölgeyle karşılaşmıştık. Biraz fotoğraf aldıktan ve ufak keşfimizi tamamladıktan sonra geri dönüp Baban adı verilen kamp yerini bulduk. Kamp kurma işini sonraya bırakıp köy merkezine gitmeye karar verdik. Aykut şehirde memleketi Harmanköy olan Doç. Dr. Sezgin Sarıkaya ile konuşmuştu. Sezgin Hoca Harmanköy' ün tanıtılması için İstanbul' da da çeşitli çalışmalar yürütüyor. Gelmeden önce bölge hakkında bizi bilgilendirmekle kalmayıp köydeki tanıdıklarına da geleceğimizi haber vermiş. Sağolsun köydeki dostlarımız da orada olduğumuz süre boyunca yardımlarını esirgemedi. İlk önce Sezgin Hocanın amcası da olan ayrıca köydeki bakkalın sahibi Mehmet amcayla köy kahvesinde buluştuk. Kısa süre içerisinde köylü dostların da katılmasıyla sıcak bir sohbet ortamı oluştu. Bölge ve bölgede bulunan taş ocaklarıyla ilgili bilgi aldık. Harmanköy de taş ocaklarından kurtulmaya çalışıyor. Harmanköy ve Çevresi Kültür ve Dayanışma Derneği köy halkıyla beraber taş ocaklarının kapatılmasıve bölgenin tanıtımı için ciddi çalışmalar yürütüyor. Taş ocakları için hukuksal süreç sancılı bir şekilde devam ediyor. Taş ocakları için açılan kapatma davalarının bir kısmı sürerken, verilen kapatma kararları da bir taraftan bozuluyor. Köy halkı taş ocaklarından tamamen kurtulana kadar mücadele etmeye kararlı. Konuyla ilgili Change.org üzerinde açılmış kampanyaya link üzerinden destek verebilirsiniz.

www.change.org/p/doğa-severler-çevreciler-harmankaya-bölgesindeki-taş-ocakları-çalışmaları-durdurulsun

Thumbnail

Harmankaya' nın kamp yerinde görünüşü
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Baban olarak bilinen kamp yeri
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Rotanın girişinde hava aydınlanmadan bivakta
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Sohbet sonrası keşfimize devam etmek için araba yoluyla vadi tabanına indik. Yolda karşılaştığımız İstanbul dağcısı Mehmet Aksoy ise yaptığı tırmanışlar ve açılmış rotalarla ilgili bilgilerini bizimle paylaştı. Vadi tabanına indiğimizde ise bölge bizi etkilemeye devam etti. Bölge yukarıdan olduğu kadar aşağıdan da insanı büyülüyor. Vadi tabanından Harmankaya geçiş kısa bir yürüyüşle mümkün. Hafızamıza tırmanılabilecek onlarca hattı kaydettikten sonra hedefimizi belirledik. En basiti olduğunu düşündüğümüz Sivrikaya' ya Güneydoğu sırt hattı üzerinden yeni bir rotadan tırmanış. Daha vaktimiz olduğu için keşfimizi rota tabanına kadar sürdürdük. Seçtiğimiz rota tabanına giden çok uygun bir patika olmadığı için yaklaşım biraz zahmetli oldu. Giriş hattımıza karar verdikten sonra önce arabaya sonra da kamp atmaya karar verdiğimiz Babana döndük. Çadırımızı kurup malzemelerimizi ayarladıktan sonra batan güneş ışığı rotamızın son fotoğraflarını çekme fırsatını verdi. Artık dinlenme vakti...

Thumbnail

Aykut 1. ip boyunun kilidinde
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Aykut 1. ip boyunun kilidinde
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Aykut 1. ip boyunun kilidinde
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Gece kahvaltı için kalktığımızda saat 3... Hava zifiri karanlık. Gökyüzündeki bu karanlık uykuyu bozan tek şey Harmankaya üzerinde bulunan taş ocağının devasa ışığı. Kahvaltı sonrası yola koyulduk. Rota tabanına giden yolu 45 dakika gibi kısa bir sürede geçtik. Hava hala zifiri karanlık. Çantalardan ceketler ve bivak torbasını çıkarıp yarım kalan uykuya yarım saatlik bir ilave yapma fırsatını kaçırmadık.

Thumbnail

Sefa 1. ip boyunun sonunda
(Foto: Aykut Türem)

Thumbnail

Sefa 5. ip boyunun girişinde
(Foto: Aykut Türem)

Thumbnail

Sefa 10. ip boyunun girişinde
(Foto: Aykut Türem)

Günün ilk ışıklarıyla beraber Aykut yükselmeye başladı. Fakat şanssızlık rotanın en zor kısmının girişi olması. Bu 30 metrelik eksik emniyetli ip boyu bize oldukça fazla zaman kaybettirirken sabahın erken saatlerinde fiziksel ve mental olarak zorladı. Zorluk VI derece. 25 metre dik yükselen ardından 5 metre yan geçen ip boyu ağaçta son buluyor.

Thumbnail

Aykut 7. ip boyunun sonunda büyük ağaçtan oluşan istasyonda
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Aykut 9. ip boyunun girişinde
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Devamında rota kolaylaşıyor fakat çürüklük problem olarak kendini hissettirmeye başladı. Rota üzerinde bulunan ağaçlar en büyük emniyet kaynağı. Zaman zaman serbest geçişler yaparak en kolay hattı tırmanmaya devam ettik. 6. ip boyunun sonunda omza ulaştık. Omuza ulaşan son etaplarda çok fazla ağaç olması tırmanış kalitesini ve keyfini oldukça azaltıyor. Omuz üzerinde aşağıdan fark edilemeyen devasa bir set ve üzerinde bir orman bulunuyor. Bu dikenli ağaçların arasından ilerleyerek ormanın sonunda tekrar dikleşen duvara doğru gittik. Zamanımızın çok gerisindeydik. Tekrar tırmanmaya serbest olarak başladık. Fakat zorluk gittikçe arttı ve ip açmaya karar verrdik. En kolay hattı takip etmemize rağmen bazı bölümlerde spesifik zor hamleler bizi yavaşlattı. Rotanın en büyük aldatmacası ise kolay görünen hatların aslında çok zor hamleler içeriyor olması. Yükselişimiz saat 16.30 da zirve de son buldu. Şimdi uzun bir iniş zamanı. Ağaçların yardımıyla ip inişi yaparak inmeye devam ettik. Son ip inişlerimizi gece karanlığında yaptık. Rota tabanına indiğimizde kısmen rahatladık. Fakat macera buradan sonra başladı. Gelirken hiç kaybetmeden 45 dakikada geldiğimiz yolu dönerken yorgunluğun getirdiği konsantrasyon kaybıyla defalarca kaybettik. Bu kaybolmalar iki saate yakın zamanımızı alırken, dikenler, çarşak zeminler yorgun olan bedenimizi ve zihnimizi daha fazla yıprattı. Kampa döndüğümüzde toplanması gereken bir kamp, kilometrelerce yol ve yarın sabah gidilecek bir iş bizi bekliyordu. Dönüşümlü araç kullanarak idare ettiğimiz yol saat 03.30 da Aykut'un ofisinde son buldu.

Rota; rota bulma yetisi, hız ve süreklilik gerektiren bir tırmanış oldu. Rota üzerindeki ağaçlar en güvenilir emniyet imkanını sağlarken yoğunlaştığı yerlerde tırmanış kalitesini düşürdü. Kolay görünen hatların çok zor hamleler içermesi sanırım bölgenin genel problemi. Rota ile ilgili bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Thumbnail

Aykut 10.İp boyunun sonunda
(Foto: Sefa Börtücen arşivi)

Thumbnail

Aykut ve Sefa Sivrikaya' nın zirvesinde
(Foto: Aykut Türem)

Rota bilgileri;

Rota adı: Sivrikaya Güneydoğu Sırtı

1. İp boyu: 30 metre ve VI derece zorluğunda. 25 metre hafif negatif hamleler içeren tırmanış ve küçük tutamaklardan 5 metrelik yan geçiş sonrası ağaçta son buluyor.

2. İp boyu: 45 metre V- derece zorluğunda tırmanış ciddi çürüklükler içeriyor. Bu ip boyu büyük bir sette sona eriyor.

Set üzerinden 30 metre III derece zorlukta serbest tırmanış ile devam ediliyor.

3. İp boyu: 40 metre IV derece kulvara benzeyen yapının sağ yüzeyinden tırmanış.

4. İp boyu: 15 metre sola yan geçiş: V- derece zorluk.

5. İp boyu: 60 metre III+ derece zorluğunda sola çapraz yükselen set üzerinden tırmanış.

6. ip boyu: 50 metre III+ zorluğunda. Bu ip boyunda çok fazla çalı ve ağaç olması tırmanışı zorlaştırıyor. Bu ip boy sonunda üzerinde orman bulunan geniş bir omuza ulaşılıyor.

Omuzda orman içerisinde yapılan 15 dakikalık yürüyüş sonrası tekrar duvarın dibine ulaşılıyor.

Duvarın sağ tarafından kolay etaplardan 70 metre III derecelik etaplardan serbest tırmanış ile devam ediliyor.

7. İp boyu: 50 metre genel zorluk V derece. Fakat bazı yerler spesifik zor hamleler içeriyor. İp boyu sonundaki büyük ağaç istasyon için uygun.

8. İp boyu: 35 Metre V+ derece zorluğunda. Ağaçtan sonraki bacamsı yapı içerisinde tırmanış yapılıyor. Sonunda ufak bir set bulunuyor.

9. İp boyu: 40 metre V derece zorluğunda. Hafif sola çapraz yükselerek devam ediliyor.Üzerinde çatlak tırmanışı için uygun çatlaklar bulunuyor.

10. İp boyu: 30 metre III + derece zorluğunda.

Buradan zirveye III derece zorluğunda 40 metrelik serbest tırmanışla ulaşılıyor.

*İtalyan yaklaşımı: Rotanın bitiş noktasına arabayla yaklaşılabilen durumlarda, tırmanış öncesinde iki farklı arabayla bu noktaya gidilir, arabalardan biri bu noktada bırakılırken diğeri ile kampa dönülür. Tırmanış bittikten sonra rota bitiş noktasına bırakılan araba kullanılarak kampa dönülür.

alp harmankaya_pro2

LAST_UPDATED2