TARİHTE BUGÜN:

 

KIŞ KAR LEOPARI / WINTER SNOW LEOPARD

Kar Leoparı ödülü, eski Sovyetler birliği sınırlarında yer alan; Tacikistan’ın Pamirlerindeki Ismoil Somoni (Communism) 7495m ve Korjenevskaya 7105m, Tacikistan – Kırgızistan sınırında yer alan Ibn Sina (Lenin) 7134m, Kırgızistan – Çin sınırında yer alan Jengish Chokusu (Pobeda) 7439m ve Kırgızistan – Kazakistan sınırında yer alan Khan Tengri 7010m dağlarına tırmanıldığında Sovyetler Birliği vatandaşlarına veriliyordu. Geçmişte Sovyet sporcularına teşvik olarak verilen bu ödül resmiyetini kaybetse dahi günümüzde “unvan” adıyla devam ettiriliyor.  

Yüksek dağların kış tırmanışlarıyla beraber özellikle bu 7000 metre üstü dağların kış tırmanışları da hedef haline gelmişti. 8000’lik dağların kış tırmanışları yapılırken kar leoparı beşlisi içerisinde yer alan 7000’lik dağların kış çıkışları da özellikle 1988-1991 yılları arasında denenmiş ve bazı ekipler zirveye ulaşmıştı. Peki kar leoparı beşlisi kışın tamamlanabilir miydi? Bazıları geçmişte kışın tırmanılmış olsa dahi, henüz bunların hepsini tamamlayan bir ekip veya kişi bulunmuyor. Dünyanın en soğuk dağlarını da içeren bu beş zirvenin tamamına tırmanma projesi ilk olarak 2003-2004 senesinde ortaya atıldı fakat o dönem toplanan ekip Lenin tırmanışından sonra projelerini devam ettiremedi.

2015 senesine geldiğimizde, Sergey Seliverstov (ekip lideri), Misha Danchkin, Roman Abildaev, Semen Dvornichenko ve Alexey Usatih “Winter Snow Leopard” ismini verdikleri projelerini hayata geçirdiler ve bu beş dağın kış tırmanışlarını tekrar gündeme taşımış oldular. 2016 yılında Lenin, 2017 yılında içlerinde en zorluları diyebileceğimiz, Khan Tengri ve Pobeda, 2018 yılında ise Korjenevskaya kış tırmanışlarını zirve ile sonuçlandırdılar.
 
Ekibin geneline baktığımda böyle bir proje için biçilmiş kaftan olduklarını şahsen söyleyebilirim. Gönül isterdi ki isim isim dağcılık geçmişlerini yazabileyim fakat bunu yapmam herhalde ayrı bir çalışma olurdu. Ama kısaca ekibin genel profilini şu şekilde tanımlayabilirim; Ekipteki 3 kişi IFMGA standartlarında dağ rehberi ve ekibin tamamı Rusya Dağcılık Federasyonu standartlarında en üst seviyede eğitmen ve sporcular. Aralarında, 8000’lik dağların oksijen desteksiz tırmanışları, uzun duvarlar, miks rotalar, yeni rotalar, kış çıkışları ve birçok ilk tırmanış ile birlikte 7000’lik dağlarda henüz kırılamamış hız rekorları bulunanlar var.

Projedeki tırmanışların hepsi ayrı zorlukta dahi olsa benim en çok ilgimi çeken Pobeda kış tırmanışı oldu. Heyecanla takip ettiğim bu ekipten, arkadaşlarım Sergey, Roman ve Misha ile bir röportaj yapmak istedim.  Çünkü kendilerini tanımaya başladığım dönemden bugüne; dağcılığı etkileyici bir mütevazilikle yapan gerçek karakterlerini, adanmışlıklarını ve dağlara/dağcılığa olan farklı yaklaşımlarını gördüm. Bakış açımı değiştiren bu karakterleri, sayısının çok az olduğunu bilsem dahi ülkemdeki dağ ve doğa sever okuyucularla paylaşmak istedim. Röportaj sırasında çok zorlandığım ama inatla cevap almak istediğim sorular oldu. Bazılarına kısa cevaplar aldım, bazılarını hiç cevaplamadılar bile hatta bazı soru-cevapları çıkarmak zorunda kaldım. Oysaki bizler için inanılmaz gözüken şeyler onlar için sıradan şeylerdi. Belki mütevaziliklerinden belki de ekollerinden kaynaklıydı bilemiyorum ama, kendilerine bir kez daha hayran olduğumu fakat istediğim röportajı gerçekleştiremediğimi itiraf etmeliyim.

2018 Mart ayında Bişkek / Kırgızistan’da gerçekleştirdiğim aşağıdaki röportajımı ancak şimdi yayınlayabiliyorum. Geç olsun güç olmasın diyerek (bahane tabi) kendimi savunuyor ve keyifle okumanızı biliyorum.

NOTLAR:

*** Ekipte bulunan Semen Dvornichenko maalesef 2018 Temmuz ayında müşterisi ile birlikte geçirdiği bir çığ kazasında hayatını kaybetmiş ve bedeni henüz bulunamamıştır. Röportajı yaptığımı dönem Semen hayattaydı, sonrasında yaralarını deşmemek adına ekibe bu konuda bir soru sormak istemedim. Ama Semen’i kaybetmenin dostlarına çok ağır geldiğini biliyorum. Huzur içinde yat Semen.

Soru & Cevap:

Öncelikle ekibi sormak istiyorum. Biliyorum ki ekip sizin için her şeyden önemli ve güçlü bir ekibiniz var. Ekibiniz nasıl bir araya geldi? Ekibin lideri olarak kısaca ekip üyelerinden bahsedebilir misin?

Misha: Ekibin kurulması yıllar sürdü diyebilirim. Yaklaşık 15 yıldır, Sergey ve Semen ile dağlarda tırmanıyoruz. Birbirimizi iyi anlıyoruz ve birbirimize güveniyoruz. Böyle arkadaşlarla tırmandığım için şanslı olduğumu düşünüyorum ve çok mutluyum. Alexey ve Roman’ı tanıyalı çok uzun zaman olmadı. Ekibe onları Sergey çağırdı. Ama tanışır tanışmaz iyi anlaştık. Onlarla birlikte ekibimiz daha da güçlendi.

Sergey çok deneyimli bir dağcı.  Ayrıca birçok değişik teknik tırmanışa sahiptir. Yaptığım en zor rotaların çoğunu özellikle Sergey ile gerçekleştirdim. Kritik durumlarda bile kendini onunla güvende hissediyorsun.

Semen, muhtemelen ekibin en dayanıklı ve güçlü üyesidir. Kimsenin gücü kalmadığı zamanlarda o kafileye lider olmaya hazır oluyor. Semen’in çok hızlı tırmanışları vardır, yedi binlik dağlar da buna dahil! 

Alexey, ekibin mütevazi ve sabırlı bir üyesidir. Onun dayanıklılığı da kıskanılabilir. Kimsede güç kalmadığı zamanlar da bile o günlerce hareket edebilir. Alexey ekibimizde güvenilir bir destek noktası ve enerji deposudur. Her an yardım etmeye hazırdır.

Roman çok yönlü bir kişiliğe sahiptir. Dağ turizmi, yüksek irtifa ve teknik dağcılık alanlarında geniş deneyimlere sahiptir. Lenin zirvesine çıkmadan önce ekibimize katıldıktan sonra bize çok şey öğretti. Inylchek ekspedisyonumuz sırasında bize katılamamasına rağmen, yine Pamir'e yapılan ekspedisyonumuz sırasında bize katılabildiği için çok mutluyum.

Roman: Uzun zamandır dağlara olan tutkumuz sayesinde tanıştık ve arkadaş olduk, fakat yüksek irtifa kış tırmanışlarını başarabilecek bir ekip olarak 2015 yazında bir araya geldik. O zaman Sergey Seliverstov, bir sonraki kış (2016), Lenin Zirvesi'ne tırmanmayı denemeyi teklif etti. O zamandan beri hazırlık, özel antrenman, kış aylarında belirli dağların özelliklerinin incelenmesi gibi birtakım hazırlıklar başladı.

Motivasyon mu? Bence, herkesin kendine ait bir motivasyonu vardır. Örneğin benim için arkadaşlarla dağlara gitmek, hedeflerine ulaşmak, standart dışı ilginç keşiflere katılmak önemlidir.

Sergey: Misha Danichkin (IFMGA – KMGA rehberi, eğitmen ve spor ustası adayı) ve Semyon Dvornichenko (Spor ustası adayı) ile birlikte eğitimler veriyor ve uzun yıllardır birlikte tırmanıyoruz. Eskiden çok daha fazla teknik rotalara giderdik fakat yaklaşık sekiz yıl önce Semyon teknik tırmanışları bıraktı ve sadece Skyrunning’e geçti. Misha ile birlikte çok fazla teknik tırmanış yaptık ve bizim için çok değerli rotalar tırmandık.

Alexey Usatih (1. derece dağcı ve kar leoparı), oldukça acemi olduğu zamanlarda (o dönem kendisinin eğitmeniydim) benimle tırmanmak isterdi. Tekniğini hızla geliştirdi ve yüksek dağlara tırmanmaya başladı. O ana kadar, “Snow Leopard / Kar leoparı” ekibine katılmadan önce, yeterli tecrübeye henüz sahip değildi.

Roman Abildaev (spor uzmanı ve kar leoparı), yollarımızın sürekli olarak Ala-Archa dağlarında kesişiyordu ve bir seferde beraber yüksek bir dağa tırmanış yaptık. Bir şekilde de arkadaş olduk.  

Genel olarak bu ekibin seçilmesi sürecinde bir sorun yaşamadık. Güçlü, projeye hazır ve en önemlisi kafa dengi sporculara ihtiyacımız vardı!

 

Sizi 7000’lik dağlara kış tırmanışı yapmaya yönlendiren şey neydi? Projeyi nasıl şekillendiriniz ve ne zaman başladınız? 

 

Misha: Projeye 2016 yılında Lenin Zirvesine tırmanarak başladık. Fikri sunan ve projeyi şekillendiren Sergey olmuştu. O zamana kadar böyle bir düşüncem yoktu. Ama istediğimin bu olduğunun hemen farkına vardım. Çok az insan böyle tırmanışlar yapar ve bu beni çeken şeylerden biridir. Olağan dışı şeyler yapmayı her zaman sevmişimdir. Ayrıca, “Kış Kar Leoparı” projesine katılarak, kendimi toplumda ifade etme fırsatı ve büyük bir hedefe ulaşma şansı yakaladım. Dürüst olmam gerekirse benim için önemli olan bu değil, önemli olan; dağlara gitmeyi çok seviyorum ve kış aylarında 7000 metre veya yaz aylarında 3000 metre olmasının hiçbir önemi yok

Sergey: Kimsenin yapamadığı bir şeyi gerçekleştirmeye çalışmak, ekstrem koşullarda ve üst limitlerde kendimi deneme fikri ilginç gelmişti.

Projeye Ocak 2016'da Lenin Zirvesi ile başladık.

Projeye başladığınızdan beri bu dağların klasik rotalarını seçmediğinizi görüyorum. Tırmanış rotalarını nasıl planladınız? Rota seçim kriterleriniz nelerdir? Amacınız yeni rotalar mı açmak?


 Misha: Kışın tırmanış hava şartlarından dolayı yaz aylarından çok farklıdır. Yazın klasik rotalar genelde dağ sırtları boyunca geçer. Nesnel tehlikeler açısından (kaya düşmesi, çığ gibi) bu doğru bir seçenektir. Ancak kışın, bu tehlikelerin etkisi azalır. Fakat başka problemler de ortaya çıkıyor “rüzgâr” gibi. Rüzgâr kışın, yaz mevsiminden çok daha tehlikelidir, çünkü düşük sıcaklık ile birleşince bir kişiyi kolayca öldürebilir. Bu nedenle, mümkün olduğunca rüzgârdan maksimum seviyede korunacak rotaları seçmeye çalışmak son derece önemlidir. Şayet yeni bir rota keşfetmeyi başarırsanız, bu sadece bir bonusdur.

Roman: Özellikle bu dağların güney yüzü boyunca uzanan klasik rotaları şiddetli rüzgâra maruz kalmaktadır. Kışın, zirveye ulaşma olasılığı açısından rüzgâr çok önemlidir. Örneğin Korjenevskaya'da, klasik rotasına komşu olan Romanov rotasını seçseydik, dağın sırtlarını takip ettiği için bu rotada büyük zorluklarla karşılaşabilirdik.  Bizim seçtiğimiz yeni rota hattı ise; sırtların arasından akan birkaç basamaklı buzul ve buzul akıntılarını takip ediyordu. Bu akıntı Tsetlin sırtı tarafından iyi bir şekilde korunuyordu ve güneyden daha iyi görünüyordu. Ayrıca yaz mevsiminde yaşanan buzul çöküntülerinin kış mevsiminde bu bölgede yaşanma ihtimali çok düşüktü. Bu nedenle, rota seçimi esnasında bu çıkış hattı bizim için daha öncelikli hale geldi.  Öncelikli amacımız; Zirveye tırmanmak ve sağlıklı dönmek, diğer amacımız ise; dağcılığa yeni bir şeyler katmaktı. Korjenevskaya’da bu konuda başarılı olduğumuzu düşünüyorum.

Sergey: Rota seçimindeki tek kriterimiz güvenlikti, zaten en önemli şeyde budur. Lenin ve Pobeda’da rüzgârdan korunaklı rotaları, Khan Tengri’de klasik rotayı tercih ettik. Korjenevskaya'da ise yeni bir rota açtık ve bu rota bizi rüzgârdan korudu. Geriye dönüp baktığımda da, kış mevsiminde mantıklı olanı yapmıştık diyebilirim.

Projenize destek olan sponsorlarınız var mı? Finansman sıkıntıları oluyor mu?

Misha: Evet, sponsorlar var. Devamlı olanları çoğunlukla ekipman sponsorlarıdır. Finansal sponsorlarla işler zordur. Bizi sürekli destekleyen birkaç arkadaş ve tanıdık var. Ancak bu genellikle yeterli olmuyor. Finansman bulmak bazen tırmanış yapmaktan daha zor hale gelmektedir.

Roman: Ekspedisyonumuz, öncelikle bizim fikrimizle ilgilenen sponsorlarımızın ve arkadaşlarımızın desteğiyle gerçekleşti. Fakat herkesin olduğu gibi bizim de maddi sıkıntılarımız vardı ve hala var.

Sergey: En zorlu şey “para” arayışıydı. Ekipman sponsorumuz (Red Fox) olsa dahi genel finans sponsorumuz yok. “Dünyada herkesten, birer iplik - ve çıplağa bir gömlek çıkar” deyimiyle para topluyorduk. Sadece büyük şirketlere ve seyahat acentelerine başvurduk. Ayrıca arkadaşlarımız da bize yardım ettiler.

Proje süresince sizi en çok zorlayan dağ/rota hangisiydi?

Misha: Kesinlikle Pobeda.

Roman: Dürüst olmak gerekirse, hızla Korzhenevskaya dağına çıkmayı ve sonrasında Communizm dağında “zorlu bir çalışma” olmasını bekliyorduk. Gerçekte ise, Korjenevskaya ve daha sonra Communizm üzerinde aynı zorlukta ciddi bir çalışma bizi karşıladı. Hiçbir yerde kolay değildi, ama karmaşıklığın üstünlüğü gibi bir konuda iki dağı birbirinden ayıramam.

Sergey: Tabi ki Pobeda! Communism’e çok güçlü rüzgâr ve kötü hava şartları sebebiyle çıkamadık. Fakat sorunuzun cevabı tabi ki; Pobeda! 

***Roman Abildaev Pobeda ve Khan Tengri Kış Tırmanışlarına katılamamıştır.

Sanıyorum herkesin ilgisini çeken Pobeda kış tırmanışınız oldu. Yaz sezonunda dahi çok tehlikeli olan bu dağa kışın tırmanmayı nasıl tanımlarsınız? Nasıl bir şey Pobeda’ ya kışın tırmanmak? 

Misha: Bu sadece projemizin bir parçasıydı ama er ya da geç yine de oraya gitmek için toplanırdık. Inylchek’e bir ekspedisyon çerçevesinde gitmemiz bunu yapmamıza yardım etti. Tırmanış hem fiziksel hem de manevi olarak kolay değildi. Bu hayatımdaki en zorlu tırmanışlardan biriydi ve hala kafamda bununla ilgili birçok farklı anı var.

 Sergey: Benim için her şey Pobeda’da başladı. 2015 yılında kış tırmanışı için Kazak milli takımına davet edildim. Kötü hava şartları ve aşırı şiddetli rüzgâr sebebiyle zirveye o zaman ulaşamamıştık. Üç defa zirveyi zorladık ama olmadı. Bu deneyimimden sonra acaba bu işe Lenin dağıyla mı başlamalıyız düşüncesi ortaya çıktı. Lenin’i çıkıp o şekilde diğerlerine mi gitsek? İşte bu düşünce ile 7K kış tırmanışları düşüncesi ortaya çıktı.

Pobeda kış tırmanışında hangi rotayı seçtiniz? Bu tırmanışınız boyunca aldığınız riski nasıl tanımlarsınız? 

Misha: Abalakov rotası. Önceki tüm ekspedisyonlar da bu rotayı kullandı. Bu kış ayları için en mantıklı ve en güvenli rotadır. Tüm dağlarda olduğu gibi riskler tahmin edilebilir fakat öngörülemez. Bu riskleri azaltmak için elimizden geleni yaptık. 

Sergey: Abalakov (6A – Rus derecelendirme sistemine göre) rotasından çıktık. Bu rota 2015 yılında Kazak Milli ekibi tarafından da denendi. Rota klasikten daha zordur, ancak rüzgardan daha korunaklıdır.

Proje kapsamındaki tırmanışlarınız sırasında ekipten ciddi sağlık sorunu yaşayan oldu mu? Olduysa nasıl ve neden gerçekleşti? 

Misha: Alexey ve Semen’de donmalar vardı. Nasıl ve nerede olduğunu söylemek zor. Belki de yolun iniş aşamasında, dikkatimiz azalmıştı ya da vücut o kadar yorgundu ki artık soğuğa karşı koyamadı. Çocuklar bir yerde bu anı kaçırdı. Ve işte sonuç.

Roman: Hayır. Şükürler olsun, her şey yolunda gitti. Herhangi bir uzuvda donma veya ciddi bir soğuktan kaynaklı rahatsızlık olmadı. Bunun; her şeyden önce doğru aklimatizasyon programına ve sponsorumuz Redfox’un yüksek kaliteli ekipmanlarına bağlı olduğunu düşünüyorum.

Sergey: Evet, Pobeda’dan iniş sırasında, ekipten iki kişide lokal donma meydana geldi. Bunun sebebinin, uzun ve zor bir işin sonucunda, yorgunluk ve aşırı soğuğun da etkili olması ile gerçekleştiğini düşünüyorum. Bu arkadaşlarımız tedavi gördüler ve bir süre hastanede yattılar. Şimdi ise her şey yolunda, ayaklarında küçük ampütasyonlar olmasına rağmen neredeyse tamamen iyileştiler.

Yüksek dağlara kış tırmanışı yapmaya devam edecek misiniz? Kış Kar Leoparı projesi tamamlandıktan sonra başka yüksek dağlara da kışın tırmanmayı planlıyor musunuz? 

Misha: Evet, planlar var. Ama bunu yaymak istemiyorum. Her şeyin bir zamanı vardır.

Roman: Tanrı'yı güldürmek istiyorsan, ona planlarından bahset (Rus sözü). Yüksek dağlar, yeni rotalar benim çok ilgimi çekiyor ve kesinlikle bunu gelecekte de yapmaya devam etmeye çalışacağım.

Sergey: Bizim projemiz dahilinde hala çıkamadığımız Communism tırmanışımız var. Sonra gerçekten K2'yi denemek istiyorum. Ama her şey adım adım!

 

Özellikle Rus Tırmanış Camiası (Community) batıdan biraz uzak. Çok zorlu tırmanışlar/yeni rotalarınız dünya da çok bilinmiyor. Tırmanmayı medyatik hale getirmekten mi çekiniyorsunuz? Yoksa yetiştiğiniz ekol bunu mu gerektiriyor? Nedir sebebi? 

Misha: Bu soruya cevap vermekte zorlanıyorum.

Roman: Belki de sebebi şu; Rus dili diğer milletler arasında pek bilinmiyor ve zor. Ama ciddi olmak gerekirse; dağcılıkla ilgili farklı yaklaşımları sebep olarak görüyorum. Rusya’da dağcılık derece sistemi, “kolaydan-zora” eğitim sistemi olan ve belli bir felsefeye sahip olan bir spordur.  Dağcılık topluluğunda, başarılar hakkında övünmek, gösteriş yapmak geleneği yoktur. Gerçek kahramanlar genellikle sıradan insanlar gibi görünür ve davranırlar, kendilerini tüm dünyaya tanıtmaya çalışmazlar. Rusya'da, tırmanma ve etkinlikler hakkında birçok bilgi bulabileceğiniz outdoor aktiviteleri ile ilgili tematik siteler var. Ancak ve maalesef, bu sitelerin (istisnalar hariç) başka dillere çevirisi yoktur.

Sergey: Aslında soruyu tam olarak anlayamadım diyebilirim. Şayet PR hakkında konuşuyorsak; “önce yap, sonra ilan et” yaklaşımına sahibiz.

Bildiğim kadarıyla hepiniz dağ rehberisiniz, profesyonel olarak dağ rehberliği yaparken bu gibi tırmanışlara nasıl vakit ve enerji ayırabiliyorsunuz? 

Misha: Müşterilerle çalışırken genellikle standart ve dengelenmiş bir uyum programı takip ediyorsunuz. Ama kendi tırmanışlarınız için öyle olmuyor ve standartların dışına çıkmak zorundasınız. Vakit buldukça bunu gerçekleştirmeye çalışıyoruz 😊

Roman: Spor, para ve aile arasında bir denge kurmaya çalışıyoruz. Bu da kolay değil!

Sergey: Evet profesyonel olarak rehberlik yapıyorum. Eh... bu sürede de elimden geldiği kadar kendi tırmanışlarıma vakit ayırmaya çalışıyorum

Son olarak yukarıdaki sorular haricinde eklemek istediğiniz bir şey var mı? 

Misha: Okurların daha cesur olmasını ve ne işle meşgul olursa olsunlar, hayatlarındaki “zirvelerini” hedeflemelerini diliyorum. Daha da güçlenmek için, mümkün olan sınırlar bir kenara atılabilir ve hedefe ulaşmak için her zaman bir fırsat vardır. Böylece özgür bir insanın hayatını hissedebilirsiniz.

Roman: Arkadaşlarıma ve sponsorlara teşekkür etmek istiyorum, onların desteği olmadan büyük olasılıkla bu projemiz gerçekleşemeyecekti ve gelecekte de onların desteklerine güvenmek isterim.

Sergey: Sponsorlar ve “medya” arayışları için (yazdığınız gibi) zaman harcamaktansa, daha fazla antrenman yapmak isterdim. K2’ye kışın tırmanmak gibi bir hedefim var.

Tüm sporculara sorunsuz ve benzersiz projeler diliyorum.

Ayrıca ekibimize gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ediyorum.

 

 

Ana Sponsorlar:

  1. "NASKO" Sigorta Şirketi.

  2. Alexandrov Vyacheslav Vasilyevich, "Edelweiss Travel Company" (Bişkek) Seyahat acentesi direktörü.

  3. Kalaşnikova Elena Anatolyevna, "Ak-Sai Travel" (Bişkek) Seyahat acentesi direktörü.

  4. Dudaşvili Elena, "ITC Asia Mountains" (Bişkek) Seyahat acentası direktörü.

Ve birçok arkadaş, tanıdık ve dağcılıkla ilgilenen insanlar var.

Medya Desteği:

    1.  Tüm Rusya çapında kamu kuruluşu "Rus Coğrafya Topluluğu"

    2. "MOUNTAIN RU"

    3. "İzvestiya"

    4. "Risk.ru"

Malzeme Sponsorları:

Genel Ekipman Sponsoru - Red Fox

"LAVINA"(Krasnoyarsk)

DİP NOT: Kış kar leoparı ekibinden Misha ve Roman 2019 kış sezonunda karma bir Rus ekibiyle K2 kış tırmanışını denediler. Sergey ise maalesef maddi sıkıntılar sebebiyle bu ekspedisyona son dakikada katılamadı

Editör Notu: Bu röportajda kullanılan tüm fotograflar Sergey Seliversov, Misha Danchkin ve Roman Abildaev arşivinden izin alınarak kullanılmıştır. Fotograflar sahiplerinin izni olmaksızın kullanılamazlar. 

 

İletişim: sarkoglu [at] gmail nokta com